Enoturystyka

   Już starożytni Grecy i Rzymianie chętnie odwiedzali regiony, w których uprawiano winne krzewy i produkowano wino. Historia wina jest prawie tak długa jak historia ludzkości, a w miarę rozwoju cywilizacji coraz chętniej łączyliśmy przyjemne spędzanie wolnego czasu z kulturą winiarską. Tak właśnie narodziła się enoturystyka, czy jak kto woli turystyka winiarska.

 


O enoturystyce
   Enoturystyka (od greckiego oinos czyli wino) to wszelkie formy aktywności turystycznej powodowane lub związane z czynnikiem winiarskim; odwiedzanie winnic i regionów winiarskich, wizyty w miejscach produkcji wina, uczestnictwo w imprezach związanych z winem – festynach, biesiadach, degustacjach wyjazdowych. Słowem wszystko co przyjemne i związane z winem. Wyjazdy enoturystyczne zawsze wiążą się również z kontaktem z naturą i spędzaniem czasu z dala od zgiełku wielkich miast i hałasu dnia codziennego. Mamy szansę często na wręcz namacalne obcowanie z przyrodą. No i atut chyba najważniejszy, obok wina i przyrody – ludzie. Winiarstwem zajmują się i interesują przeważnie nadzwyczaj bardzo ciekawe i wyjątkowe osobowości. Spotkanie z nimi jest zawsze wyjątkowym przeżyciem, które na długo zapada w pamięć.
Turystyka winiarska może mieć charakter wyłącznie rekreacyjny (chociaż niektórzy nie uważają tego za formę wystarczającą) lub wiązać się z elementami poznawczymi i edukacyjnymi – miło spędzamy czas, a przy okazji, jeśli mamy na to ochotę dowiadujemy się więcej o winie, sposobie jego powstawania, regionie, z którego pochodzi, specyfice uprawy winorośli i innych kwestiach związanych z winiarstwem. Wino to produkt wybitnie regionalny, na imprezach enoturystycznych towarzyszy mu często przepyszne jedzenie, przygotowywane z produktów najwyższej jakości, pochodzących  „z okolicy”.


   Turystyka winiarska jest jedną z najintensywniej rozwijających się obecnie gałęzi turystyki, zdobywa coraz więcej zwolenników i cieszy się ogromnym zainteresowaniem – również w Polsce. Nasze rodzime winiarstwo odrodziło się stosunkowo niedawno, ale razem z nim rozwija się również oferta enoturystyczne i mamy już sporo miejsc, których nie powstydziłyby się najbardziej znane regiony winiarskie Europy południowej czy zachodniej. Większość  miłośników wina, która chociaż raz spróbowałam enoturystycznych przyjemności z ogromną radością wraca do tego sposobu spędzania wolnego czasu. Bo czy może być coś przyjemniejszego niż kosztowanie wina w cieniu winorośli w przemiłym towarzystwie?!

 

Trochę historii
   Podróże do regionów, w których produkowane było wino znane są ludzkości od bardzo dawna, wycieczki enoturystyczne na szerszą skalę znane są jednak od połowy XX wieku, kiedy to nastąpiły dość znaczne zmiany społeczne, klasa średnia stała się liczniejsza i bardziej zamożna, a popularnym i łatwo dostępnym środkiem transportu stała się kolej.
   Pierwsze, edukacyjne ścieżki winiarskie (Weinlehrpfad - Weinstrasse) pojawiły się w Niemczech w latach 20tych XX wieku. Pięćdziesiąt lat później wszystkie regiony winiarskie ówczesnej RFN miało wytyczone szlaki enoturystyczne - odwiedzało je do kilkuset tysięcy turystów rocznie.
We Francji historia turystyki winiarskiej zaczęła się w roku 1950 w la Reine Pedauque; z powodów ekonomicznych pewien producent z regionu Beaune był zmuszony udostępnić swoje piwnice, potem zorganizował również pierwszą trasę enoturystyczną po swoim rejonie. Zainteresowanie turystów tym regionem nie słabnie do dnia dzisiejszego.
   Inne kraje europejskie, zwłaszcza te z bogatymi tradycjami winiarskimi również zaczęły stopniowo odkrywać zalety enoturystyki. W latach 70tych turystyka winiarska zaczęła rozwijać się w Australii. Znaczenie wizyt turystów w regionach uprawy winorośli doceniono również w krajach tzw. Nowego Świata. W Stanach Zjednoczonych i Kanadzie oraz w krajach północnej Europy, jak Wielka Brytania czy Holandia ruch turystyczny związany z winiarstwem był wręcz głównym czynnikiem warunkującym rozwój winiarstwa. Po transformacji systemowej, od połowy lat 90tych XX wieku enoturystyka zaczęła się rozwijać w państwach również w krajach postkomunistycznych, takich jak Czechy, Węgry, Rumunia czy Mołdawia. Polska wydaje się być jednym z ostatnich krajów Europejskich, w których turystyka winiarska dopiero zaczyna się rozwijać. Wynika to ze specyficznych losów winiarstwa w naszym kraju – renesans winnic nastąpił niewiele ponad trzydzieści lat temu, a intensywny rozwój profesjonalnego winiarstwa zaczął się w ostatnim dziesięcioleciu. Dynamika z jaką powstają w Polsce winnice i winiarnie jest tylko odrobinę większa niż tempo rozwoju oferty enoturystycznej. Już dziś nie mamy się czego wstydzić, a za klika lat z pewnością nie będziemy w niczym ustępować innym krajom europejskim.
Modelowym przykładem rozwoju enoturystyki może być Nowa Zelandia, której historia winiarska jest stosunkowo niedługa - prawie jedna czwarta krajowej produkcji wina jest tam sprzedawana bezpośrednio turystom w gospodarstwach winiarskich.

 

Enoturystyka w Polsce
   Polskie winiarstwo jest w dość wyjątkowym punkcie – po stosunkowo niedawnym odrodzeniu przeżywa bardzo intensywny rozwój i to zarówno w postaci małych winnic rodzinnych jak i w formie średnich i dużych (jak na nasze warunki), profesjonalnych przedsięwzięć.
   Większość miłośników wina w Polsce (tu koniecznie trzeba pamiętać, że w porównaniu z większością krajów Europy jest to grupa bardzo nieliczna) o polskich winnicach wie bardzo mało, a o ich ofercie enoturystycznej nie wie prawie nic. Nie znaczy to wcale, że winnice są nieliczne i nie mają niewiele do zaoferowania.
Polscy winiarze raczej nie narzekają na brak gości czy zainteresowania swoimi winami. Nie muszą, więc specjalnie skupiać się na reklamie. W zdecydowanie gorszej sytuacji są turyści i konsumenci. Znalezienie wycieczki zorganizowanej jest bardzo trudne - oferta enoturystyczna biur podróży jest skrajnie uboga. Nieliczni pośrednicy-organizatorzy oferują swoje usługi za dość wygórowane stawki. Samodzielna organizacja wyjazdu do winnicy/winnic też nie jest zadaniem łatwym jeśli nie ma się przetartych sprawdzonych szlaków informacyjnych w internecie – tu mamy nadzieję nasz portal będzie pomocny. Informacje o poszczególnych winnicach i regionach są bardzo zróżnicowane pod kontem treści i dostępnej formy.


   Wielka szkoda, że wiedza o polskim winiarstwie jest tak słabo rozpowszechniona. Na enoturystów czekają bowiem:
- szlaki winiarskie i regiony, w których zagęszczenie winnic i innych atrakcji jest na tyle duże, że można spędzić tam sporo czasu, wcale się nie nudząc
- dziesiątki małych, rodzinnych gospodarstw winiarskich oferujących; degustację swoich win, zwiedzanie winnicy, posiłki, coraz częściej noclegi oraz różne inne atrakcje tematyczne
- winnice oferujące pełną ofertę turystyczną, z profesjonalnym zapleczem gastronomicznym i hotelowym
- ośrodki dysponujące nie tylko całą bazą restauracyjno-hotelową, ale oferujące zaplecze do organizacji dużych imprez; szkoleń, konferencji, targów, wystaw i innych
- kompleksy wypoczynkowe z ofertą wellness i spa (również na bazie surowców z winorośli)
- ośrodki edukacyjno-szkoleniowe
i wiele innych…

 

 

    W naszej bazie znajduje się aktualnie nieco ponad 300 winnic. Informacje o nich mamy nadzieję stopniowo uszczegóławiać, tak żeby w jednym miejscu każdy mógł znaleźć wszystko, czego chciałby się dowiedzieć.
Mamy sześć opisanych szlaków enoturystycznych, z których tylko część aktywnie funkcjonuje i posiada konkretną ofertę. Informacje o szlakach będzie systematycznie aktualizować w miarę jak będą się one rozwijać.
   Wyróżniliśmy osiem regionów winiarskich stosując głównie kryteria geograficzne i geostatystyczne, ale uwzględniając także specyfikę siedlisk, winnic i win powstających w poszczególnych częściach Polski. Zakładamy, że podział, który zastosowaliśmy będzie z czasem ewoluował – rozbudowywał się uszczegóławiał razem z rozwojem polskiego winiarstwa.

 

 

   Mamy ogromną nadzieję, że Polski Portal Enoturystyczny stanie się uniwersalną platformą łączącą wszystkich zainteresowanych turystyką winiarską i że jego użytkownicy będą wspólnie z nami czynnie przyczyniać się do rozwoju polskiej enoturystyki.

 

up
Icons made by Freepik from www.flaticon.com is licensed by CC 3.0 BY